Restauratie mastkoker en mastdoorvoer

Introductie
Sinds 4 jaar ben ik eigenaar van een zgn. Sneekermeerkruiser, een kajuitzeiljachtje gebouwd in 1938. Voor aankoop heb ik practisch alles nagelopen, samen met een scheepstimmerman, en we bevonden haar houttechnisch in orde. Maar er zijn soms plekken waar je aan de buitenkant niets ziet, maar die van binnen niet meer goed zijn. Dit voorjaar bleek dat de druppels water die bij een regenbui de kajuit indrongen, in de voorbije jaren de eikenhouten dakplaat rondom de mastkoker hadden aangetast. Onder de nog mooi sluitende doorvoer kwam in de dakplaat een flink gebied voor dat rot bleek te zijn. Er moest ingegrepen worden. Hieronder een verslag van de restauratie.

Afdeklatjes op het kajuitdak verwijderd, mastkoker gedemonteerd

Mastkoker in kajuit

Mastkoker uitgenomen

Mastkoker mee naar werkplaats

Door aanraking met de dakplaat bleek ook het eiken van de koker verrotte plekken te hebben.

Net ontbijtkoek

Weer gezond

Echter nergens was meer dan 20 % aangetast, dus ik besloot de plekken te restaureren.

Lijmvlak inkrassen

Inzet bijwerken

Afwerken

Het verrotte hout rondom de mastdoorvoer wordt zoveel mogelijk verwijderd.

Afdeklatjes en beslag afnemen

Verwijderen 'tuinaarde'

Schoonmaken

Mastdoorvoer schoon

Belangrijk is om het intacte materiaal, in mijn geval de dunne epoxylaag over het multiplex en de onderste helft van de dakplaat, om deze te bewaren als referentie. Daartoe plakte ik het kokergat af met tape om de grens aan te geven tot waar ik mocht wegsteken. Daaronder werd al het rotte hout van de dakplaat zoveel mogelijk verwijderd met de beitel.

Houtrotstopper is een oplossing wanneer je niet al het verzwakte hout wilt of kunt verwijderen. Het is ook effectief op de overgang van rot naar gezond hout. Dit wordt aangebracht met kwast, dringt in en verhard vervolgens. Daarna een nieuw horizontaal en verticaal vlak opbouwen met de 2 componenten houtrotvuller van Alabastine. Zo creeeren we een “ kluis” rondom de mastkoker.

Kluis

In de kluis maken we met 4 plankjes eiken een passende nieuwe halskraag rond de koker.

Eiken inzet

Ik schep er eer in om dit passend te doen, ook al zal er altijd gekit moeten worden voor complete waterdichtheid. De plankjes moet passen in dikte, lengte, en ten opzichte van elkaar. Dit vervolgens inlijmen met construction glue van Simson, een lijmkit.

Hout passend maken

Dan, ter vermijding van nieuwe lekkages van hemelwater, een perfecte naad maen die gekit kan worden. De naad wordt rondom gestoken met de beitel, 5 mm diep en 4 breed.

Kitnaad maken

Kitnaad maken

Dit afplakken met Kleenedge tape, aan beide kanten van de naad. Lijmkit inspuiten, en meteen een schone voeg maken, bijvoorbeeld met een rond staafje, gedoopt in zeepwater. Direct de Kleenedge verwijderen, en de kit niet meer aanraken. Het resultaat is verbluffend strak.

Naden gekit

Het eiken afwerken met beitel en vijl, en vervolgens schuren en lakken.

Het ijzerwerk oppoetsen.

Metaalwerk gepoetst

De mastkoker weer opbouwen.

Koker opgebouwd

Ronald de Jongh
a/b Zuidenwind

Met dank aan:
- VKSJ-er Dick ten Cate voor de tips over de materieële aanpak van houtrot, en de kunst van de perfecte kitnaad.
- Alabastine, Simson en Kleenedge.